रूट कॅनल उपचार म्हणजे काय?
रूट कॅनल उपचार (रूट कॅनल ट्रीटमेंट) हा दातांचा एक उपचार आहे. ज्यामध्ये खराब झालेला दात काढून टाकण्याऐवजी त्याचे जतन केले जाते. रूट कॅनल उपचारांच्या अधिक माहितीसाठी एन्डोडॉन्टिक्स उपचार पृष्ठ पाहा.
Root canal treatment is one of the advanced dental treatments which is performed in order to preserve a damaged tooth; rather than tooth extraction.
दात हा तीन थरांनी बनलेला असतो. बाहेरचा कडक थर enamel (इनामेल) असा असतो. त्याच्या आतून मऊ पल्प (पल्प) असते ज्यामध्ये मज्जातंतू (नस) आणि रक्तवाहिन्या (रक्त वाहिन्या) असतात. या पल्पमध्ये जंतुसंसर्ग (इन्फेक्शन) झाला तर दातांना तीव्र वेदना होते.
रूट कॅनल उपचारामध्ये दंतचिकित्सक (डेंटिस्ट Dentist) खराब झालेला पल्प काढून टाकतात. मग रूट कॅनल्स (रूट कॅनाल्स) म्हणजे दात मुळांच्या अंतर्गत मार्ग स्वच्छ करून त्यांचे सील (सील) करतात. शेवटी, दाता कमकुवत झाला असल्यास त्यावर कृत्रिम मुकुट (dental cap / crown) बसवले जाऊ शकते. रूट कॅनल ज्या दाताला करणे आहे तो दात हिरड्यांच्या आजरा पासुन मुक्त असणे गरजेचे आहे.
आपल्याला रूट कॅनल उपचाराची आवश्यकता कधी पडेल?
- दातांमध्ये तीव्र वेदना Severe dental pain
- थंड किंवा उष्ण पदार्थ खाताना वेदना Dental hypersensitivity
- दाताला सूज येणे Dental swelling
- दाता तुटण्याची शक्यता
रूट कॅनल उपचार वेदनादायक नसतो कारण उपचारादरम्यान दंतचिकित्सक इंजेक्शन देऊन दात numb बधीर (anesthetise) करतात.
रूट कॅनल उपचार हे बहुतांशी वेदनारहित असतात. उपचारासाठी दातांना भूल दिलेली असते त्यामुळे उपचार पूर्णतः सुसह्य असते.
रूट कॅनल उपचाराबद्दल अधिक सविस्तर माहिती जाणून घेऊया
रूट कॅनल म्हणजे काय? What is Root Canal Treatment?
आपल्या दाताला तीन थर असतात:
- बाहेरचा कडक थर – इनामेल (Enamel): हा दाताचा सर्वांत दृढ थर असून हा खायचे पदार्थ चावण्याचे काम करतो. यामध्ये कोणत्याही मज्जातंतू नसतात.
- मधला थर – डेंटीन (Dentin): हा थोडा कमी कठोर असतो पण इनामेल इतका कमकुवत नसतो. यामध्ये काही मज्जातंतू असतात.
- आतील थर – पल्प (Pulp): हा दाताचा मऊ आतील भाग असून येथे मज्जातंतू (नस), रक्तवाहिन्या (रक्त वाहिन्या) आणि इतर ऊती असतात. पल्पमध्ये जंतुसंसर्ग (इन्फेक्शन) झाला तर दातांना तीव्र वेदना होते.
रूट कॅनल म्हणजे पल्प (Pulp) आणि त्याच्याशी जोडलेल्या दात मुळांच्या (Root) अंतर्गत मार्गांना (Canals) असे म्हणतात. रूट कॅनल उपचारामध्ये या पल्प आणि रूट कॅनल्सवर उपचार केले जातात.
रूट कॅनल उपचार कधी आवश्यक असतो?
खालील समस्या असल्यास रूट कॅनल उपचार आवश्यक असू शकतो:
- तीव्र दातांची वेदना: दातांमध्ये गंभीर जंतुसंसर्ग झाल्यास असह्य वेदना होऊ शकते. थंड, गरम, गोड पदार्थ खाताना किंवा दातावर थोडासाही दाब पडल्यास वेदना होऊ शकते.
- सूज: जंतुसंसर्गामुळे दाताच्या आसपासच्या ऊतींमध्ये सूज येऊ शकते. यामुळे जबडा दुखणे, चेहरा सुजणे असे त्रास होऊ शकतात
- दातांची किड: दातामध्ये मोठी किंवा खोलवर पोकळी पडली असल्यास तेथे जंतुसंसर्ग होऊ शकतो.
- पूर्वी केलेल्या फिलिंगमध्ये जंतुसंसर्ग: दातामध्ये आधीच फिलिंग केलेली असेल आणि त्या ठिकाणी जंतुसंसर्ग झाला तर रूट कॅनल उपचार आवश्यक असू शकतो.
रूट कॅनल उपचार कसा केला जातो?
रूट कॅनल उपचार सामान्यत: एकापेक्षा जास्त सत्रांमध्ये केला जातो. प्रत्येक सत्रामध्ये साधारणपणे 30 ते 60 मिनिटे लागू शकतात.
उपचार कसा केला जातो ते जाणुन घेऊया:
- एक्स-रे (X-ray): सर्वप्रथम दंतचिकित्सक (डेंटिस्ट) दाताचा एक्स-रे (X-ray) घेऊन जंतुसंसर्गाची व्याप्ती तपासतात.
- इंजेक्शन (Injection): उपचार वेदनादायक न करण्यासाठी दाताला बधीर/numb (नंब) करणारे इंजेक्शन दिले जाते.
- मार्ग (Access Cavity): दंतचिकित्सक दाताच्या वरच्या बाजूला एक छोटासा मार्ग (access cavity) करतात. या द्वारे पल्प आणि रूट कॅनल्सवर प्रवेश मिळवला जातो.
- पल्प आणि जंतुसंसर्ग काढणे: दातामधून पल्प आणि जंतुसंसर्ग झालेले नस/ऊती काढून टाकले जातात.
- त्याठिकाणी ठराविक कृत्रिम पदार्थ भरला जातो.
दातांची काळजी, आजच सुरू करा!
नियमित तपासणी आणि योग्य उपचारांनी दातांचे आरोग्य जपा.
अपॉइंटमेंट बुक करा →Is root canal painful?
Probably no! We use modern dental anesthesia no numb your teeth; so that the possible pain is eliminated.
रूट कॅनाल वेदनादायक असतो का?
शक्यतो! तुमचे दात सुन्न करण्यासाठी आम्ही आधुनिक दंत भूल (अनेस्थेशिया) वापरतो; ज्यामुळे संभाव्य वेदना दूर होतात.
What is root canal of teeth?
In simple words it’s a advance dental treatment procedure where the damaged portion of tooth pulp is removed along with associated tooth structure & it is restored for it’s functions with appropriate post root canal restorations.
दातांचा रूट कॅनाल म्हणजे काय?
सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, ही एक प्रगत दंत उपचार पद्धती आहे ज्यामध्ये दातांच्या खराब झालेल्या अंतर्गत (पल्प Pulp) भागासह संबंधित दातांची रचना काढून टाकली जाते आणि रूट कॅनाल नंतर योग्य उपचारांद्वारे त्याचे कार्य पूर्ववत केले जाते.
What does a root canal feel like?
We primarily take care of pain associated with Root Canal Treatment (RCT) procedure, making it almost pain-free experience for you. Root Canal procedure may take one or more visits depending on the conditions.
रूट कॅनाल करताना कसं वाटतं?
आम्ही प्रामुख्याने रूट कॅनाल ट्रीटमेंट (RCT) प्रक्रियेशी संबंधित वेदनांची काळजी घेतो, ज्यामुळे हा अनुभव तुमच्यासाठी जवळजवळ वेदनारहित होतो. दातांच्या स्थितीनुसार रूट कॅनाल प्रक्रियेसाठी एक किंवा अधिक वेळा दवाखान्यात यावे लागू शकते.
Why root canal is done?
Root Canal Treatment is mainly performed to avoid tooth extraction of the affected tooth. When a dental infection which may be caused due to Deep Dental Caries or Dental Trauma has damaged Dental Pulp to a significant extent; Root Canal Treatment is advised or tooth is extracted.
रूट कॅनाल का केले जाते?
बाधित दात काढून टाकणे टाळण्यासाठी प्रामुख्याने रूट कॅनाल ट्रीटमेंट केली जाते. जेव्हा खोलवर गेलेली कीड (Deep Dental Caries) किंवा दाताला बसलेल्या मारामुळे (Dental Trauma) संसर्ग होऊन दातांच्या अंतर्गत भागाचे (Dental Pulp) मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होते; तेव्हा रूट कॅनाल ट्रीटमेंटचा सल्ला दिला जातो किंवा दात काढून टाकला जातो.